Cypryjskie winnice zimą

Dlaczego zima ma sens

W listopadzie winobranie jest już zakończone, a wino z bieżącego rocznika odpoczywa w zbiornikach i beczkach. Gorączka winobrania minęła i winiarz, który we wrześniu nie miał ani chwili dla gości, może teraz znaleźć godzinę na rozmowę, oprowadzić po piwnicy i nalać czegoś, czego jeszcze nie ma w sprzedaży.

Winorośl stoi naga. Po winobraniu zrzuca liście i aż do wiosny pozostaje w spoczynku, a zimowe miesiące to czas przycinania przed kolejnym sezonem. Krajobraz jest skromniejszy niż latem, ale pokazuje kształt starych krzewów i tarasów tak, jak nie pokażą go zielone miesiące.

Druga strona medalu jest taka, że niektórzy mali producenci mają poza sezonem mniej stałych dni odwiedzin, a niektórzy przyjmują gości tylko po wcześniejszym umówieniu. Skontaktuj się z winnicą przed wizytą, jak o każdej porze roku, a zimą zrób to kilka dni wcześniej.

Dwa klimaty na jednej wyspie

Na wybrzeżu zima jest łagodna. Między okresami deszczu dni są często słoneczne, a deszcz pada głównie od grudnia do lutego. W głębi wyspy i wyżej to zupełnie inna pora roku. Góry Troodos wznoszą się do 1952 metrów na górze Olimp, śnieg pada niemal każdej zimy, a winnice Pitsilii, najwyżej położone na wyspie, leżą tam, gdzie noce są naprawdę zimne.

Gdy śniegu jest dość, Cyprus Ski Club uruchamia wyciągi na Olimpie, zwykle od początku stycznia do końca marca. To mały ośrodek narciarski, ale pozwala rano spróbować Xynisteri, a po południu stanąć w śniegu, godzinę jazdy od plaży.

Śnieg zamyka też drogi. Przy obfitych opadach policja wpuszcza na główne drogi w Troodos tylko samochody z łańcuchami lub napędem na cztery koła, a niektóre drogi są na jakiś czas całkiem zamykane. Przed wyjazdem w góry w śnieżny dzień sprawdź komunikaty o sieci drogowej na stronie informacyjnej cypryjskiej policji, a winnice w wysokich górach zostaw na pogodny dzień.

Świąteczne wioski w krainie wina

Od 2021 roku Wiceministerstwo Turystyki organizuje Świąteczne Wioski w kilku wiejskich gminach, od końca listopada do Objawienia Pańskiego, 6 stycznia. Każda wioska dekoruje swoje centrum i ustawia drewniane stragany z lokalnymi produktami i rękodziełem, a do tego warsztaty, wycieczki z przewodnikiem i muzykę. Lista zmienia się z roku na rok, ale kilka wybranych wiosek leży w krainie wina albo tuż obok.

Kyperounda w Pitsilii ma dwie winnice w samej wiosce: Kyperounda Winery i mikrowinnicę Xenofontos Methynaios. Z Agros jest kilka minut do Tsiakkas w Pelendri, Pittali w Agios Theodoros i Ekfraseis w Chandrii. Lofou to jedna z winiarskich wiosek Limassolu, blisko Menargos w Monagri i Karseras w Doros, wiosce Commandarii.

Dalej, w Statos-Agios Fotios na wzgórzach Pafos, są aż trzy winnice: Kolios, Avacas i Makkas. Lefkara ma Dafermou tuż za wioską, a Kalopanagiotis w dolinie Marathasy sąsiaduje z Oikos, siedzibą Marathasa Winery, a wyżej w górach leży winiarnia klasztoru Kykkos.

Świąteczna wioska i winnica razem to łatwa wycieczka na cały dzień. Połącz je, ale najpierw skontaktuj się z winnicą: w grudniu winnica nie musi być otwarta tylko dlatego, że w wiosce panuje ruch.

Co pić do zimowej kuchni

Zimą na stół wracają najbardziej sycące dania wyspy, a pasują do nich jej czerwone wina. Afelia, wieprzowina duszona w czerwonym winie z nasionami kolendry, to naturalna para dla Maratheftiko, które ma dość struktury, by jej sprostać. Kleftiko i inna długo pieczona jagnięcina tak samo dobrze współgrają z pełniejszymi lokalnymi kupażami.

Trahanas, łamana pszenica suszona latem z kwaśnym mlekiem i gotowana zimą na gęstą, kwaskową zupę, to klasyka chłodnych miesięcy. Koupepia, zawijane wiosną i wczesnym latem w młode liście winorośli, zimą zawija się w liście kapusty. Napięte Xynisteri z Pitsilii pasuje do obu lepiej niż pełniejsze białe wino.

Zivania pokazuje, co potrafi, gdy jest zimno. W górskich tawernach mały kieliszek przy kominku po posiłku to zimowa wersja tego zwyczaju. Commandaria, słodka, ale świeża, pasuje do orzechów, suszonych owoców i miodu na świątecznym stole, a butelka którejkolwiek z nich to najbardziej cypryjski prezent, jaki można przywieźć do domu.

Od Objawienia Pańskiego do kwitnienia migdałowców

Objawienie Pańskie, 6 stycznia, zamyka okres świąteczny. W starym porcie w Limassolu, w marinie w Larnace i na innych wybrzeżach kapłan święci wodę i wrzuca krzyż do morza, a pływacy skaczą, by go wyłowić.

W lutym w górskich wioskach kwitną migdałowce, a kilka wiosek urządza święto kwitnącego migdałowca, wśród nich Limnatis na wzgórzach Limassolu i Yiolou na wzgórzach Pafos. W winnicach przycinanie trwa, dopóki pąki nie zaczną nabrzmiewać.

Zima kończy się karnawałem. Największy jest w Limassolu: trwa jedenaście dni i kończy się wielką paradą w niedzielę przed Czystym Poniedziałkiem, pierwszym dniem prawosławnego Wielkiego Postu. Ponieważ zależy od Wielkanocy, karnawał przypada w lutym albo w marcu, co roku w innym terminie.

Terminy zimy 2026–2027

Niedziela 6 grudnia 2026: Oenognosia, cypryjskie targi wina, w Pavilion Hall w Nikozji, gdzie wielu producentów z wyspy nalewa pod jednym dachem.

Od soboty 21 listopada 2026 do środy 6 stycznia 2027: Świąteczne Wioski, w tym sezonie w Agros, Deryneii, Fikardou, Kakopetrii, Kalopanagiotis, Kyperoundzie, Lefkarze, Lofou i Statos-Agios Fotios. Dni otwarcia i programy publikuje Visit Cyprus.

Środa 6 stycznia 2027: Objawienie Pańskie. Od czwartku 4 do niedzieli 14 marca 2027: karnawał w Limassolu, z wielką paradą w ostatnią niedzielę. Poniedziałek 15 marca 2027: Czysty Poniedziałek, dzień wolny od pracy.

Praktyczne wskazówki

Dzień jest krótki. W grudniu słońce zachodzi przed siedemnastą, a górskie drogi są powolne, wąskie i nieoświetlone, więc zaplanuj powrót przed zmrokiem, a degustację na środek dnia.

Ubierz się na cebulkę. Kto wyjeżdża z wybrzeża w koszulce, późnym popołudniem może zastać górskie wioski w temperaturze bliskiej zera, a stara kamienna piwnica jest zimna bez względu na pogodę na zewnątrz.

Jeśli chcesz degustować, jedź z trzeźwym kierowcą albo taksówką, ta sama zasada co przy każdej wizycie w winnicy. Na mokrych lub oblodzonych górskich drogach to jeszcze ważniejsze.